Hoe moet je rouwen?
Over verlies & dubbele gevoelens
Het vinden van jouw eigen weg.
Rouwen
Allemaal krijgen we er ooit mee te maken.
Nergens leren we hoe dit rouwen moet.
Het verlies kan onverwacht en abrupt zijn.
Vaak
– bijvoorbeeld bij het overlijden van een oudere vader of moeder –
is het een gelaagder proces.
Je kunt aan de ene kant denken:
Hij of zij heeft een mooi en lang leven gehad!
Maar aan de andere kant is er het verdriet.
Het gemis.
Mag en kun je verdrietig zijn als “iemand er klaar voor was?”
Is bijvoorbeeld opluchting verleerd?
Moet je sterk blijven?
Hoe je eigenlijk moet rouwen, is niet zo eenvoudig?
Rouw is geen eenvoudige rechte lijn.
Vaak denken we dat rouw in fases verloopt.
In werkelijkheid beweegt het als een golf.
- Je kunt de ene dag rust en acceptatie voelen.
- Onverwacht overvalt de volgende dag je.
- Je kunt soms vooral dankbaarheid voelen.
- Maar soms ook leegte.
Bij een langdurige ziekte begint het rouwproces vaak al vóór het overlijden.
Stukje bij beetje neem je afscheid van wat iemand bijvoorbeeld niet meer kan.
Of van wie hij of zij was!
En toch: het moment van overlijden is definitief!
Het maakt iets bij je los dat niet te vergelijken is met het hele proces ervoor.
Het is normaal om dubbele gevoelens te hebben.
Het kan zwaar zijn om te zien hoe functies langzaam verdwijnen wanneer een ouder aftakelt.Je ziet iemand kleiner worden en kwetsbaarder.
Dit kan je zelfs momenten van machteloosheid geven.
En dan komt het einde en dan is er naast verdriet ook de opluchting.
De opluchting dat het lijden voorbij is.
De strijd is gestreden.
Het maakt je geen slecht mens.
Rouw mag best tegenstrijdig zijn.
Wat moet je doen?
(Én wat juist niet?
Er is geen handleiding!
Wél zachte richtlijnen.
Wat kan helpen:
- Ruimte geven aan alles dat je voelt
- Erover praten of erover schrijven (van je af schrijven)
- Beweging zoeken (Wandelen helpt letterlijk om emoties te laten stromen!)
- Kleine rituelen in stand houden
- Jezelf rust gunnen
Wat niet hoeft:
- “sterk” zijn voor iedereen
- Direct weer normaal functioneren
- Gevoelens verklaren of verdedigen
- Vergelijken hoe anderen rouwen
Rouwen is géén prestatie!
Rouwen is een proces!
Rouw is heel persoonlijk
Je hoeft het niet alleen te dragen.
Iedere relatie is uniek.
Dus zo ook iedere manier van rouwen.
- Sommigen zoeken de stilte.
- Een ander zoekt juist de verbinding.
- En weer iemand anders praat!
- spanning
- vermoeidheid
- druk op je borst
Rouw uit zich echt niet alleen emotioneel.
Het zet zich ook fysiek vast.
- in je schouders
- je ademhaling
- je energie
Het kan helpen om ruimte te maken voor wat gevoeld wil worden door zachte ondersteuning.
Er is ook géén “goed” of “fout”.
De belangrijkste vraag is ook niet:
- Hoe moet ik rouwen?
- Maar juist: Wat heb ík nodig?
Rouw vraagt niet om perfectie.
Rouw vraagt om aanwezigheid.
Bij jouzelf!
Soms bij elkaar.
Tot slot
Afscheid is definitief.De verbinding verdwijnt niet.
Blijvende herinneringen.
Blijvende woorden.
De invloed van iemand op je leven.
En langzaam – heel langzaam – verschuift rauw verdriet naar een zachtere vorm van gemis!
